Journalist Joost Niemöller schreef een stukje

In rechts Nederland doen allerlei mythes over migratie de ronde, die over het algemeen niet op waarheid berusten maar wel een eigen leven leiden. Denk aan Wilders en de massa-immigratie uit moslimlanden, Mark Rutte en de vergeten EU-immigratie en Sietse Fritsma’s immigratieramp, over wie ik al eerder schreef. Deze keer richt ik mijn pijlen op Joost Niemöller, publicist bij onder meer de Dagelijkse Standaard, Het Vrije Volk en Artikel 7. Hij publiceerde vorige maand het artikel Immigratie NL: de schokkende feiten, een titel die de lading niet dekt, zoals we zullen zien.

Update: het artikel is verwijderd van artikel7 en de website van Niemoller bestaat ook niet meer. Het artikel is nog wel te vinden op andere plekken. Zoals hier.

Onlangs publiceerde het CBS de voorlopige cijfers over de immigratie in de eerste helft van 2010, aanleiding voor Niemöller om er zijn artikel, ruim vijf pagina’s lang, te schrijven. Ik zou een veelvoud nodig hebben om álle mythes te weerleggen en beperk me daarom tot de zes belangrijkste onderwerpen. Ik geef u per onderwerp de feiten, gevolgd door relevante citaten van Niemöller. De links leiden u naar mijn bronnen en mijn berekeningen vindt u in deze Excel-file.


Inhoud
1. De immigratie groeit, maar de emigratie ook
2. Minder uit moslimlanden, minder niet-westerse allochtonen, meer Europeanen
3. De migratie in 2009 en 2010
4. De groei van de Marokkaanse allochtone bevolkingsgroep is sterk afgenomen
5. Meer moslims?
6. Prognoses niet-westerse allochtonen in 2050: nu 900.000 lager dan tien jaar geleden
Conclusie

1. De immigratie groeit, maar de emigratie ook
In mei 2009 publiceerden de Universiteit Maastricht en het WODC de studie Migratie naar en vanuit Nederland. Een eerste proeve van de Migratiekaart (.pdf). Op pagina 13 vinden we de volgende grafiek:

Deze grafiek toont drie lijnen: boven de X-as de immigratie, onder de X-as de emigratie, en slingerend rond de X-as de middelste lijn van het migratiesaldo. Duidelijk zichtbaar is dat de emigratielijn omlaag gaat: er is meer emigratie. Mocht u twijfelen over deze uitleg, kijk dan eens op pagina 11 van het rapport. Niemöller schrijft echter over deze grafiek:

In deze grafiek zijn drie lijnen te zien. De onderste lijn is die van de emigratie. Dit is de lijn op het laagste niveau, die bovendien gaandeweg meer naar beneden wegloopt. De middelste lijn is die van de netto migratie. Deze lijn maakt abrupte bewegingen tussen het ene en andere jaar, maar loopt over de langere termijn gezien omhoog. De derde lijn is de bovenste lijn, die van de immigratie. Ook hier woeste fluctuaties en een opwaartse tendens.

Dat is dus niet juist. De emigratielijn bevindt zich helemaal niet op het laagste niveau, maar op het hoogste. Het klopt wel dat de lijn gaandeweg naar beneden wegloopt, maar dat betekent dus dat de emigratie toeneemt.

De fluctuaties van de immigratie en die van de netto migratie gaan bijna gelijk op, wat betekent dat de veel lagere emigratie nauwelijks invloed op de netto migratie uitoefent. Kortom: Sinds 1946 neemt de immigratie steeds meer toe. Dit is een zo geleidelijk proces, dat het nog niet is opgevallen.

Dat is evenmin juist, want: migratiesaldo = immigratie – emigratie. En we hebben net al gezien dat de emigratie helemaal niet veel lager is, maar juist stijgt door de jaren heen.

Nederland is een immigratieland. Dat blijkt ook uit de andere gegevens die door het CBS verstrekt worden.[2] Alleen in 1967, 1982 en 2003 was de emigratie groter dan de immigratie.

 
Voetnoot 2 verwijst naar pagina 10 van het rapport, maar daar staat niets dat deze stelling kan onderbouwen. Wel lezen we op pagina 13:

Vanaf 2003 kreeg Nederland te maken met een, tot voor kort, voor zo goed als onmogelijk gehouden vertrekoverschot. In 2008 lijkt het tij weer te zijn gekeerd. De meest recente cijfers duiden op een vestigingsoverschot, dat voornamelijk veroorzaakt wordt door een recordaantal van meer dan 140.000 immigranten, waaronder veel arbeidsmigranten uit de landen in Centraal en Oost-Europa die per 1 mei 2004 of 1 januari 2007 zijn toegetreden tot de EU.

 
Deze tekst staat notabene pal boven de door Niemöller aangehaalde figuur 4. Het is dan ook een raadsel waarom hij deze relevante feiten niet vermeldt, want 2004, 2005, 2006 en 2007 lieten alle een negatief migratiesaldo zien. Voor wat betreft de immigratie uit EU-landen verwijs ik graag naar dit artikel en het hiernavolgende onderwerp.

Terug naar inhoudsopgave


2. Minder uit moslimlanden, minder niet-westerse allochtonen, meer Europeanen

De migratiestromen zijn de afgelopen tien jaar ingrijpend veranderd (tabel 1). Het aandeel van de moslimlanden in het migratiesaldo daalde van 36 procent in 2001 naar 11 procent in 2008. Tegelijkertijd steeg het aandeel van de EU-landen van 9 naar 60 procent. Ook in absolute aantallen is er een enorm verschil: in 2001 kwamen er per saldo (immigratie – emigratie) 22.700 immigranten uit moslimlanden naar Nederland, in 2008 nog slechts 4400. Voor de EU is dat precies omgekeerd. Niemöller schrijft echter iets dat helemaal niet uit de cijfers blijkt:

Het zullen steeds meer immigranten uit moslimlanden worden.

Terug naar inhoudsopgave


3. De migratie in 2009 en 2010

De gegevens over immigratie in de eerste helft van 2010 waren de aanleiding voor Niemöllers artikel. Tabel 2 laat de immigratie naar geboorteland zien voor het eerste halfjaar van 2009 en 2010, gesorteerd naar het aantal immigranten in 2010. Geboorteland zegt evenwel niet alles over de nationaliteit van immigranten of over hun autochtoon danwel allochtoon zijn. De statistiek geboorteland zegt mij dan ook niet zoveel (meer). Zo bevinden zich onder de in Nederland geboren immigranten ook veel tweede generatie allochtonen. De tabel bevat bovendien niet alle landen, waardoor een land als India, dat wel in de top-20 van immigratielanden staat, buiten beeld blijft. In de top-10 staan slechts drie ‘moslimlanden’, niet eens bovenaan, want daar vinden we 6700 Poolse immigranten. Marokko, dat in de top-10 niet meer voorkomt, steekt daar met 1040 immigranten schril tegen af. En dat is geen momentopname, want het aantal Marokkaanse (en ook Turkse) immigranten daalt al sinds 2002 sterk. Hetzelfde beeld zie je bij het aantal immigranten en emigranten uit moslimlanden (grafiek 3).

We zien hier duidelijk dat de immigratie van ‘moslims’ zeer sterk is teruggelopen. Bovendien bevatten deze immigratiecijfers elk jaar ook vele duizenden mensen die in een eerder stadium uit Nederland emigreerden: allochtonen afkomstig uit moslimlanden, met de Nederlandse nationaliteit. Leg je tabel 3 naast tabel 2, dan zie je het aantal emigranten naar geboorteland. Het eerste dat opvalt is dat er per saldo dit jaar maar 8500 immigranten bijkwamen: er immigreerden 63.000 mensen, maar er vertrokken er ook 54.000. Ook valt op dat in 2010 707 in Marokko geboren mensen emigreerden. Trekken we hen af van de 1040 immigranten uit Marokko, dan kwamen er per saldo 333 Marokkanen van de eerste generatie bij. In vergelijking met de eerste helft van 2009 een stijging van zes (!). Kijken we naar de totaalcijfers van de buitenlandse migratie naar geboorteland (tip: klik bij onderwerpen op de gele pijl naar rechtsboven voor een beter overzicht), dan zien we dat de emigratie een heel belangrijke rol speelt in de groei van de bevolking. Bovendien is tweederde van de emigranten allochtoon. Immigratie om asielredenen speelt nog maar een hele kleine rol in het totaal, ver beneden de tien procent. Niemöller schrijft echter:

En weer kwam er vorig jaar volgens het CBS de stad Amersfoort bij aan immigranten.

In werkelijkheid kwam er weliswaar een groep ter grootte van de stad Amersfoort naar Nederland, maar tegelijkertijd vertrok de hele stad Venlo. Per saldo kwam er niet meer dan het dorp Tytsjerksteradiel bij. Hoezo trouwens ‘weer’ (zie punt 1)?
De bevolkingssamenstelling zal veranderen: Waar nu nog een achtste van de bevolking bestaat uit niet-Westerse allochtonen, zal dat in 2050 meer dan de helft zijn.
Als je alleen de immigratie telt en niet de emigratie, kom je inderdaad een heel eind.

De grootste groep immigranten zal uit moslimlanden komen.

De cijfers geven geen enkele aanleiding voor deze veronderstelling. In de reacties wees men Niemöller trouwens wel op de emigratie. Niemöllers reactie:

In het begin van het stuk geef ik aan dat hoe er sprake is van emigratiecijfers. Maar deze zijn relatief zoveel lager dat ze nauwelijks een rol spelen in de ‘grote ontwikkeling.’

Niets is minder waar: van 2002 tot en met 2008 vertrokken er op elke 1000 immigranten uit moslimlanden 994.
Terug naar inhoudsopgave


4. De groei van de Marokkaanse allochtone bevolkingsgroep is sterk afgenomen Sinds 2005 emigreren er meer allochtone Marokkanen dan er immigreren. Cijfers over 2009 zijn er nog niet, maar laten mogelijk wel weer een positief saldo zien. Voor de langere termijn geeft het CBS deze verwachting:

Bron: CBS
De Marokkaanse bevolkingsgroep stijgt met 125 duizend de komende 40 jaar (36%). Interessant is om te zien waar die stijging vandaan komt: de eerste generatie (dus niet in Nederland geboren), stijgt met 8% en de tweede generatie met 62%. De stijging komt dus niet door migratie, maar door de kinderen die hier worden geboren.

Tabel 5 laat zien hoe de bevolkingsgroei was in 2008. Bevolkingsgroei = immigratie – emigratie + geboorte – sterfte.


Procentueel groeit de Bulgaarse groep het sterkst, in aantal de Poolse. Marokko zult u in het linkergedeelte tevergeefs zoeken, want dat komt pas op plaats 66, net achter Israël (zie Excel-file). De groep Marokkanen groeide met 6400, ofwel 1,9 procent. Tien jaar geleden was dat nog 4,3 procent en 10.500. De Turkse groep neemt met 1,5 procent plaats 70 in. De groeipercentages wijzen duidelijk uit dat er geen sprake van is dat de groep afkomstig uit moslimlanden bijzonder groeit. De groepen die wel bijzonder hard groeien, zijn die uit de nieuwe EU-landen. Maar wat schreef Niemöller?

De groei van het aandeel Marokkanen en Turken is sterk.

Terug naar inhoudsopgave


5. Meer moslims?


Tabel 6 laat de huidige allochtone bevolking zien.Op 1 januari 2010 vormden onze Turkse landgenoten de grootste groep allochtonen. Zij hebben net de koppositie van onze Indonesische Iandgenoten overgenomen. Op plaats 3 en 4 vinden we de Duitsers en de Marokkanen. De laatste schatting van het CBS geeft aan dat er over 30 jaar meer Marokkaanse dan Turkse Nederlanders zullen zijn. Maar hou de Polen, die nu met stip op 11 staan en in 2008 een groeipercentage van 17 hadden, in de gaten. Het weerhoudt Niemöller er niet van om te schrijven:

Er wonen in Nederland dus relatief steeds meer ‘buitenlanders’ en steeds minder ‘binnenlanders.’ (…) Wie zijn deze allochtonen? Ook hiervan houdt het CBS een overzicht bij.[5] De grootste groep is die van de Turken (384 164). Vrij kort hierop volgen de Marokkanen (349 270) en de Surinamers (342 016). Van de andere groepen zijn er aanzienlijk minder. Om daarvan de grootste groepen te noemen: De Polen (77 478), de Chinezen (53 735), de Irakezen (52 224) en de Afghanen (38 653).

Niemöller noemt hier selectief de nummers 1, 4, 5, 11, 13, 14 en 17. Maar waarom niet de Indonesiërs op plaats 2, de Duitsers op 3, de Belgen op 7 en de Engelsen op 9? Past dat wellicht niet in het beeld dat Niemöller ons wil voorspiegelen? Het is trouwens een prestatie om in dat korte lijstje van zeven landen wel alle vier de moslimlanden in de top-20 te noemen, Indonesië buiten beschouwing latend. Direct daaronder schrijft Niemöller onder het kopje ‘Steeds meer moslims’:

Een extra indicatie dat de immigratie vooral uit moslimlanden zal gaan plaatsvinden (…)

Maar bevolkingsgroei hoeft niet per se iets met immigratie te maken te hebben, want bevolkingsgroei is immers: immigratie – emigratie + geboorte – sterfte. Op geen enkele manier,nergens in zijn artikel, toont Niemöller aan dat de immigratie vooral uit moslimlanden gaat plaatsvinden.
Terug naar inhoudsopgave


6. Prognoses niet-westerse allochtonen in 2050: nu 900.000 lager dan tien jaar geleden
Het CBS maakt periodiek prognoses over het aantal allochtonen in 2050. Ik heb de tien jaar oude prognose 2000-2050 vergeleken met de prognose 2009-2050. De meest recente voorspelling gaat uit van 1,8 miljoen niet-westerse allochtonen in 2010 en dat is 200.000 minder dan 10 jaar geleden werd verwacht voor dit jaar. Voor 2050 worden 3 miljoen niet-westerse allochtonen verwacht en dat zijn er 900.000 minder dan tien jaar geleden werd verwacht. Eenzelfde beeld laat de prognose voor het aantal Nederlanders van Marokkaanse herkomst zien. In de prognose 2009-2050 voorspelde het CBS er 345.000 voor dit jaar, 13.000 minder dan ze tien jaar geleden voorspelde. De nieuwe prognose voor 2050 is 470.000, terwijl die verwachting tien jaar geleden nog 570.000 was. Een heel ander beeld dus dan wat Niemöller schetst:

Wat allereerst opvalt aan al die inschattingen is dat ze telkens weer naar boven worden bijgesteld.

Niemöller zegt vervolgens:
Refererend aan CBS inschattingen, schreef de econoom en migratiedeskundige Prof. Dr. H.P. Van Dalen in 2001 in ‘Bevolking en gezin’ nog: “In 2050 zullen naar verwachting 3,9 miljoen niet-westerse allochtonen (dat is 22 procent van de bevolking) in Nederland aanwezig zijn.”
Maar dat is dus precies de CBS-prognose uit 2000, een prognose die inmiddels naar beneden is bijgesteld tot 3 miljoen. Nogmaals Niemöller:

De demografen Beets en Van Nimwegen van het NIDI gingen in 2000 uit van de komst van 35.000 immigranten per jaar. Dat aantal is vandaag de dag dus al ruim overschreden.

Niemöller verwijst hier naar een boek uit 2000 dat helaas niet online staat, maar ik durf er een flink bedrag op te zetten dat wat wat Niemöller schrijft niet in dit boek staat. Je hoeft immers alleen maar naar de eerste grafiek te kijken – die uit de Migratiekaart – om te weten dat het nooit geschat kan zijn door deskundigen. In 2000 bedroeg de immigratie al jaren meer dan 100.000. Sterker nog: sinds de Tweede Wereldoorlog is de immigratie nooit beneden de 35.000 geweest. Ik durf er wel een fles wijn om te verwedden dat het aantal 35.000 van Beets en Van Nimwegen dan ook niet gaat over de immigratie, maar over het migratiesaldo. Want dit is de migratieprognose van het CBS uit 2000 met de immigratie, de emigratie en het migratiesaldo 2000-2050. Het is dan evident dat het over het migratiesaldo gaat. Enigszins begrijpelijk is het wel dat Niemöller ‘immigranten’ schrijft, want voor hem bestaan emigranten immers niet.

Maar in het onderzoeksrapport bij de Parlementaire Enquete ‘Bruggen Bouwen’, beter bekend als ‘de Commissie Blok’, in 2004, ging men alweer uit van een veel hogere inschatting dan Van Dalen, namelijk 20 procent niet-westerse allochtonen al in 2030.

Maar in dat rapport is die 20 procent in 2030 nergens te vinden. Wel vinden we op pagina 62 deze grafiek met de verwachte immigratiecijfers, met als bron: inderdaad, het CBS.

Dat wil zeggen tot aan 2020. Want kennelijk door ervaring wijzer geworden durft het CBS nu niet meer verder vooruit te voorspellen.

Wishful thinking? Het CBS komt nog steeds iedere twee jaar met een prognose, tot 2050. De eerstvolgende verschijnt over drie maanden, in december. En mogelijk gaat die een prognose tot 2060 geven. In het begeleidende artikel bij de prognose 2009-2050 bespreekt het CBS ook de voorgaande prognoses en laat ze die in grafieken zien.

Op 18 december 2002 schreef de econoom Arie van der Zwan in NRC Handelsblad een artikel, getiteld: ‘Arbeidsmigratie dreigt samenleving te ontwrichten.’ Van der Zwan nam daarin de toenmalige bevolkingsprognose van het CBS over die luidde dat in 2020 de groep nakomelingen van de Turkse en Marokkaanse gastarbeiders was uitgegroeid tot een miljoen. Inmiddels weten we dat die één miljoen al in 2009 bijna is bereikt.

Helaas wederom een artikel dat niet online toegankelijk is. Volgens de prognose toen zou de 1 miljoen bereikt worden in 2037. Volgens de meest recente prognose wordt dat aantal zelfs in 2050 niet bereikt en de vraag is dan ook of we dat aantal überhaupt ooit zullen halen. Hebben wij dat aantal dan nu bijna bereikt? Alleen als je 733 duizend ziet als ‘bijna 1 miljoen’, en alleen als je bij de ‘nakomelingen’ ook hun ouders (de ‘gastarbeiders’) optelt.
Terug naar inhoudsopgave


Conclusie
Behaalde resultaten in het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. Om de werkelijkheid anno 2010 te verdraaien worden vaak gegevens gebruikt en uitspraken geciteerd uit het verleden. In het Nederlandse vreemdelingenbeleid zien we echter een duidelijke scheidslijn zien op 1 januari 2002: het moment dat de inkomensgrens voor gezinsvorming verhoogd werd van 70 naar 100 procent en de nieuwe vreemdelingenwet een klein jaar van kracht was. Daardoor hebben allerlei uitspraken van voor die tijd veel van hun waarde verloren. Zij worden uitsluitend aangehaald door hen die de veranderde werkelijkheid niet willen zien. Politieke motieven liggen daar waarschijnlijk aan ten grondslag. Hetzelfde geldt voor Niemöllers pogingen om het CBS te diskwalificeren. Dit zijn helaas lang niet de enige kanttekeningen die bij Niemöllers artikel te plaatsen zijn. Vergissen is menselijk, maar wat Joost Niemöller heeft geproduceerd kun je niet scharen onder ‘missertjes’ en ‘foutjes’. Het heeft alle schijn van een bewuste poging om mensen angst aan te jagen. Maar zelfs als het waar was: waarom zou je er dan bang voor moeten zijn? Met deze uitspraken van Niemöller ben ik het trouwens wél eens:

Ook door de gebrekkige weergave in de media, is over feiten van de immigratie verrassend weinig bekend

Feitelijke informatie lijkt dus een eerste vereiste om een zinnige discussie over immigratie te kunnen voeren

Lees ook dit stuk over Niemöller en zijn boek Het immigratietaboe dat in 2012 verscheen.

Terug naar inhoudsopgave

10 thoughts on “Journalist Joost Niemöller schreef een stukje

  1. cor verhoef

    Avatar van cor verhoef
    Joost! Lezen dit blog!

    Niemoller is een uiterst gefrustreerd mannetje die jarenlang bij het Vrije Volk werkte, destijds en Rotterdams PvdA krantje, vandaag de dag een PVV vehikel.
    Niemoller korrespondeert regelmatig met Arthur van Amerongen, de schrijver van een aantal controversiele boeken waaronder "Brussel Eurabia". Wat Niemoller in zijn korrespondentie niet door heeft is dat van Amerongen een grote afkeer heeft van politiek in het algemeen en de PVV in het bijzonder. Van Amerongen heeft een afkeer van geinstitutionaliseerde religies en daarmede aan afkeer van de Islam.

    Niemoller denkt in van Amerongen een medestrijder gevonden te hebben en stuurt hem mails die druipen van bewondering en verafgoding. Van Amerongen woont in Rio en heeft een hele mooie Spaanse vriendin, uit een oud Franco-gezind geslacht, een van de redenen waarom Niemoller een fan is.
    Het mooie van van Amerongen is dat hij Niemoller in hun briefwsselingen telkens een worst voorhoudt (veinst zijn PVV standpunten te delen) om daarna op een hilarische wijze Wilders en companen het bos in te sturen met vlijmscherpe observaties betreffende de oncompetentie van beoogde PVV bestuurders.

    Niemoller ontgaat dit allemaal. Hij denkt een vriend te hebben gevonden in van Amerongen, die in Rio woont met een mooie vriendin…

  2. vandyke

    Avatar van vandyke
    Dank jullie voor de reacties.

    Hmmm, Cor Verhoef. Gezellig roddelen over Niemoller? Waarom niet?
    Zijn daar leuke bronnen over?

  3. cor verhoef

    Avatar van cor verhoef
    @vandyke,

    Ik wilde een link plaatsen naar de website met de bewuste correspondentie en wat blijkt, de blog is verwijderd. Er zijn nog wel een aantal tussengastheren op google waarin door de heren wel wat heen en weer gepraat wordt, maar het bewuste blog van Niemoller is verdwenen. Geen idee waarom.

  4. Arthur van Amerongen

    Avatar van Arthur van Amerongen
    Zeg Cor Verhoef, ga jij eens je prostaat laten leegmelken door een ouder troostmeisje, maar verkoop aub geen onzin over mijn relatie met mijn innige soulmate Joost!

  5. Arthur van Amerongen

    Avatar van Arthur van Amerongen
    oh mijn god, en deze "onderzoeker" vermeldt waarschijnlijk dit stuk op zijn ceevee. Wat een ellende, denk ik dan, en: get a life, und so weiter

  6. vandyke

    Avatar van vandyke
    "oh mijn god, en deze "onderzoeker" vermeldt waarschijnlijk dit stuk op zijn ceevee. Wat een ellende, denk ik dan, en: get a life, und so weiter"

    Al zo vaak gehad dit soort reacties en oh zo weinig inhoudelijk verweer. Waarom vraagt u uw ‘soulmate Joost’ niet om inhoudelijk te reageren?

Leave a Reply