Autochtone bevolking voor het eerst gekrompen.

De autochtone bevolkingsgroep in Nederland is hoogst waarschijnlijk voor het eerst sinds de registratie begon in 1996 in een jaar tijd gekrompen, zo blijkt uit de jongste voorlopige cijfers van het CBS. Het is zelfs zeer aannemelijk dat het de allereerste daling van het aantal autochtonen is sinds het CBS cijfers over de bevolkingsgroei vanaf 1900 verstrekt.


1. Inleiding

In de periode 1 juli 2012 tot 1 juli 2013 daalde de autochtone (beide ouders in Nederland geboren) bevolking met 2.773. Alhoewel het voorlopige cijfers zijn is het aantal toch wel zo hoog dat de daling hoogstwaarschijnlijk een feit zal zijn in de definitieve cijfers. Oorzaak is een hogere sterfte in het 1ste kwartaal van dit jaar (door de strenge winter), maar vooral door een daling van het aantal geboorten.

Het CBS geeft geen uitsplitsing van de sterfte, geboorte en migratiecijfers naar herkomstgroep in de voorlopige cijfers per maand. Wel van de gehele bevolking. Uit die cijfers blijkt dat in het jaar van 1 juli 2012 – 1 juli 2013 er 3.000 meer mensen overleden en dat er 6.000 minder baby’s  werden geboren dan in het jaar daarvoor. Het geboorteoverschot (geboorte – overlijden) daalde van 38.000 naar 29.000.  Daar tegenover staat dat er totaal minder mensen geboren in NL (waaronder dus 2e generatie allochtonen) uit ons land vertrokken in het laatste jaar dan in het jaar daarvoor. Waarschijnlijk is de netto-emigratie van autochtonen daardoor ook  kleiner.  Zie bijvoorbeeld dit artikel.

Nu is 1 juli tot 1 juli natuurlijk niet een kalenderjaar, maar ik zie niet hoe het tekort in de 2e helft van dit jaar in te lopen. Meer baby’s? Eerder nog minder. Minder emigratie van autochtonen en/of meer immigratie (remigratie)? De netto-emigratie bevindt zich al op een historisch laag niveau. *)

2. Bevolking naar herkomstgroepering

In figuur 1 de bevolking in aantallen naar herkomstgroep:

f1

De autochtone bevolkingsgroep daalde volgens de voorlopige cijfers met 2.773. De totale bevolking steeg nog wel met 47.000 van 16.745.000 naar 16.792.000. De groei komt door westerse en niet-westerse allochtonen. Het volgende figuur laat de groei zien:

f2

De westerse en niet westerse allochtonen groei daalde licht naar resp. 21.000 en 30.000. Het allergrootste verschil tussen westers en niet westers is de laatste jaren dat bij westers de groei komt door de 1ste generatie en bij niet-westers is dat precies andersom (figuur).

3. Herkomstgroepen vanaf 1972

Vanaf 1996 zijn er cijfers over de verschillende herkomstgroepen. Het CBS heeft wel een schatting gemaakt van de het aantal allochtonen v.a. 1972. Op basis daarvan de volgende grafiek:

f4

De groei in aantallen van de autochtone bevolking daalde in het begin van de zeventiger jaren zeer sterk. Dit kwam doordat de vruchtbare oorlogs- en babyboomgeneratie het wel welletjes vond met het krijgen van (veel) kinderen. We zien nog wel een duidelijke groei van de westerse en niet-westerse bevolking, maar in het laatste jaar komt  bij westerse allochtonen 80% van de groei door de 1ste generatie en 20% door geboorte in ons land (2e generatie), terwijl dat bij niet-westers precies andersom is.

4. Bevolkingsgroei vanaf 1900

Interessant om nog even de groei in aantallen en percentage van de totale bevolking vanaf 1900 te bekijken:

f5

De aantallen zijn de paarse kolommen met de aantallen op de linkeras. De rode lijn de groei in percentage van de bevolking. De piek van de babyboom die ook zorgde voor het hoogste percentage groei van de bevolking. Het groeipercentage daalt  en we zien dan ook de zwarte  trendlijn  naar beneden gaan: over een aantal jaren zal de bevolking dan ook gaan krimpen.

5. Geboorte, sterfte, migratie v.a. 1900.

Bevolkingsgroei is  geboorte – sterfte + immigratie – emigratie.

f6

Het is zonneklaar dat de immigratie (paars) flink is gegroeid. De emigratie (blauw) **) ook. Tijdens WOI zien we vrij veel immigratie (A). Vermoedelijk veroorzaakt door Belgische vluchtelingen die ook weer voor een piek zorgen na WOI  in de emigratie (C). Een duidelijke stijging van het aantal sterftegevallen in 1918 door de Spaanse griep (B). In 1920 steeg het aantal geboorten flink als reactie op het einde van WOI. Het aantal geboorten daalde daarna behoorlijk mede als gevolg van de crisis in de jaren dertig (D), om, opmerkelijk genoeg, tijdens WOII te stijgen (E). Voor veel vrouwen was het nu of nooit nadat zij jaren lang kinderen krijgen hadden uitgesteld. In 1943 zien we een piek in de emigratie (F). De reden in cynisch: weggevoerde Joden en andere groepen werden als emigranten geboekt. In ’45 een piek in de sterfte: de Hongerwinter (G). De babyboom (H) is duidelijk te zien en begin jaren zeventig neemt het aantal baby’s (I) sterk af om op een niveau terecht te komen in aantal van het begin van de eeuw. Nog een opmerkelijk puntje: je ziet de sterfte na WOII heel geleidelijk oplopen tot 10 jaar geleden. De sterfte nam toen duidelijk af (J). We worden veel ouder en dat is mede de oorzaak dat de pensioenfondsen in de problemen zijn gekomen.

6. Geboorteoverschot en migratiesaldo vanaf 1900.

Wat vaak wordt samengevoegd is geboorte – sterfte in geboorteoverschot en immigratie – emigratie in migratiesaldo. In het laatste figuur doe ik dat en tevens  per 10.000 inwoners en gemiddeld per 10 jaar..

f7

1905 geeft het gemiddelde van 1900 t/m 1909; 1906 van 1901 t/m 1910 enz. Het laatste jaar is 2007 en die gaat over 2002 t/m 2011. Het handige van tienjaars gemiddelde is dat je niet ‘verblind’ wordt door de ‘spikes’, wat wel het geval is als je niet een gemiddelde neemt zoals hier.

Zoals ik al heb genoemd werden de gedeporteerden in WOII als emigranten geboekt vandaar dat je dat negatieve migratiesaldo ziet in de jaren veertig. In de jaren vijftig is er wel sprake van een echt emigratieoverschot en dat slaat in de jaren zestig om naar een positief migratiesaldo en dat is tot op heden zo gebleven. Wel zie je een duidelijke krimp en in 2007 is het gemiddelde over 2002 t/m 2011 nog maar 4.000. Dat aantal zal wel gaan stijgen de komende jaren omdat de netto-emigratie van autochtonen de laatste jaren zo bijzonder laag is.

Bronnen:

Allochtonen; geslacht, leeftijd en herkomstgroepering, 1 januari
Bevolking; generatie, geslacht, leeftijd en herkomstgroepering, 1 januari
Bevolking, huishoudens en bevolkingsontwikkeling; vanaf 1899
Bevolking per maand; leeftijd, geslacht, herkomst, generatie
Bevolking; generatie, geslacht, leeftijd en herkomstgroepering, 1 januari





*) 100% kan ik het niet uitsluiten dat in zomer van 2006 er ook zo’n situatie heeft voorgedaan dat het aantal autochtonen kleiner was dan het jaar daarvoor. De maandcijfers beginnen pas in januari 2006. Toen was de oorzaak het grote aantal autochtone emigranten.

**) De tabel geeft de emigratie zonder administratieve correcties. Van 1996 zijn die er wel en ik heb de emigratie vanaf die datum uit die tabel gehaald.

One thought on “Autochtone bevolking voor het eerst gekrompen.

  1. Pingback: Migratiecijfers: De Black Box van Jan van de Beek - Sargasso

Leave a Reply