Bevolkingsgroei sinds 1950 en prognose t/m 2059

In dit artikel de bevolkingsgroei sinds 1950 gesplitst in geboorte, sterfte, immigratie en emigratie. 2016 was het jaar met de hoogste groei door migratie ooit, maar het lijkt er op dat het een eenmalige piek in de geschiedenis zal blijken te zijn zoals we er al veel meer hebben gezien. We kijken naar de bevolkingspiramide en hoe de bevolkingsgroei eruit t/m 2059?

Even een paar getallen: in de afgelopen 67 jaar zijn er totaal 13,5 miljoen baby’s geboren in ons land, overleden er 7,7 miljoen mensen, immigreerden er 6,3 miljoen en vertrokken er 5,1 miljoen mensen. Dat zorgde ervoor dat bevolking groeide met 7 miljoen mensen van 10 naar 17 miljoen in de afgelopen twee derde eeuw.

De komende 43 jaar zal de bevolking met nog eens 1 miljoen groeien zo verwacht het CBS.

Data

De gegevens komen van het CBS: van 1950 t/m 2015 vind je hier en prognose van 2016 t/m 2059 hier. Het jaar 2016 in de plaatjes hieronder bevat voor dat jaar een prognose van het CBS uit december 2016. Dat zal weinig afwijken van de definitieve cijfers van 2016.

Bevolkingsgroei

De bevolkingsgroei bestaat uit twee keer twee delen: het geboorteoverschot (geboorte min sterfte), ook wel de natuurlijke groei genoemd, en het migratiesaldo (immigratie min emigratie), ook wel netto-immigratie genoemd.

Uiteraard kan de groei ook negatief zijn, maar dat hebben we niet gezien in ieder geval sinds 1900. Zelfs tijdens de tweede wereldoorlog groeide de bevolking (ondanks dat we toen veel mensen hadden die officieel emigreerden). Het volgende plaatje geeft de cijfers van de bevolkingsgroei van 1950 t/m 2016 uitgesplitst in geboorteoverschot en migratiesaldo:

Bij de legenda heb ik de totale bevolkingsgroei over de 67 jaar vermeld (6.952.000)  en het gemiddelde per jaar (103.761) en dat geeft een totale groei van 69%.

Het geboorteoverschot was tot begin jaren zestig rond de 150.000 en dat daalde tot 24.000 in het afgelopen jaar. Het migratiesaldo vertoont een veel grilliger patroon. Doordat je ook jaren hebt met een negatief migratiesaldo (er vertrekken meer mensen dan dat er komen) lijkt de totale groei in zowel percentages (rode lijn) als in aantallen (paars) veel op een achtbaan.

Het migratiesaldo was 1.124.000 en dat was 16.776 per jaar. De migratie was voor een zesde verantwoordelijk voor de groei in de afgelopen 67 jaar, maar vooral in de jaren tachtig en negentig en de afgelopen jaren.

Het geboorteoverschot is veel minder grillig. Jaarlijkse verschillen worden bijvoorbeeld veroorzaakt door economische crisis en voorspoed bij geboorten en bij sterfte door strenge, hete zomers en bijvoorbeeld een griepepidemie .

Je ziet nog kleine grijze plukjes en dat zijn de Overige Correcties  *).

 

Geboorteoverschot

We bekijken het geboorteoverschot nader in het volgende figuur:

Boven de nullijn de geboorte (groen) en sterfte heb in negatief weergegeven (zwart) onder de nullijn. Het naar rechts toe groter worden van zwart betekent dus meer doden.

In 1950 hadden we dus 10 miljoen inwoners en er werden 230.000 kinderen geboren dat jaar. Dat was 2,3% van de bevolking. In 2016 waren dat er 172.000 en dat was maar 1,0% van de bevolking. Totaal zijn er 13.447.000 mensen geboren de afgelopen 67 jaar.  Daar staat tegenover het aantal mensen dat is overleden. In 1950 waren dat er 75.000 en dat is langzaam opgelopen naar 148.000 afgelopen jaar. Daarmee was de sterfte het hoogste i.i.g. sinds 1900.  Totaal zijn er 13.447.000 baby’s geboren. Per uur werden er 23 baby’s geboren en stierven 13 mensen. Iedere zes minuten de afgelopen 67 jaar groeide de natuurlijke bevolking met een mens. In 1950 was het geboorteoverschot nog 421 mensen per dag. Dat waren het afgelopen jaar 65 per dag.

Het geboorteoverschot was goed voor 83% van de bevolkingsgroei in de afgelopen 67 jaar.

De lijn van het geboorteoverschot kruipt steeds verder naar nul en in de paragraaf prognose zullen we zien wanneer de natuurlijke groei negatief zal worden

Migratie

Vergeleken met de natuurlijke groei begeeft de migratie zich op een achtbaan. In economisch slechte tijden kan de immigratie dalen en kan de emigratie stijgen. Andersom in goede tijden. Stijging van immigratie geeft sowieso meer emigratie: 20% van de immigranten de afgelopen 10-15 jaar is binnen een jaar weer vertrokken. Dit geeft een dubbeleffect op het migratiesaldo: hard omlaag of hard omhoog.

De paarse lijn in figuur F3 geeft het migratiesaldo in aantallen en de rode lijn als percentage van de bevolking. Blauw geeft de immigratie weer in aantallen. En oranje (onder de nullijn) de emigratie.

De afgelopen 10 jaar springt eruit door een forse stijging van de immigratie. Asiel speelt daarin een kleine rol, behalve in 2016. Veruit het belangrijkste is de immigratie uit de EU, en dan met name uit de Oost-Europese landen, met ruim 60.000 per jaar gemiddeld. Asielmigratie is niet zo groot. In ieder geval maar een fractie van wat je zo hoort. Het probleem is om goede cijfers te vinden over de immigratie van asielzoekers en nareizigers met een verblijfsvergunning. Pas vanaf 2013 zijn er (hoop ik dan maar) goede cijfers, maar in de jaren daarvoor was de asielmigratie niet hoog. Pas rond de eeuwwisseling waren er grotere aantallen, maar ook daar zijn geen betrouwbare cijfers van.

In een aparte paragraaf 2016 ga ik in op de zeer recente immigratie.

De emigratie steeg al tijdens de crisis begin deze eeuw en zette zich door nadat halverwege de jaren ’00 steeds meer Oost-Europeanen (Polen) zich (kort) in ons land vestigden. Sinds een paar jaar  blijft de emigratie achter bij de stijging van de immigratie. Enerzijds komt dat door de stijging van de asielmigratie (wie kan nu terug naar bv Syrië), maar je ziet ook bv Polen vaker in ons land blijven. Had je eerder dat als ze werkloos werden dat ze vertrokken, nu, door de zeer sterk aangetrokken economie, worden Polen niet zo snel meer werkloos en blijven ze in ons land.

De vooral sterk op en neer gaande netto-immigratie, zowel in aantallen (paars) als in percentage van de bevolking, maken het wat moeilijk om trends te zien. Daarom ook nog een gemiddelde van 10 jaar:

1959 is het gemiddelde van 1950 t/m 1959, 1960 van 1951 t/m 1960 enzv.

Het meeste heb ik al besproken. Je ziet dat het geboorteoverschot hard daalde tot begin ’80. Om dan te stabiliseren en deze eeuw weer verder te dalen. Het migratiesaldo steeg nu juist de laatste jaren en is de bevolking weer harder gaan groeien zoals we zien aan de paarse stippellijn. De groei blijft echter nog ver achter bij die van de vorige eeuw.

Deze grafiek van aantallen heeft een belangrijk nadeel en dat is dat de grote van de bevolking niet hetzelfde is. Een stijgende lijn bij overledenen betekent natuurlijk niet dat we nu minder oud worden. Daarom is over zo’n lange periode een goede vergelijking om het percentage van de bevolking te nemen. Het zit ook al in de vorige grafieken in de rode percentagelijnen.

Vergeleken met F4 zie je duidelijke verschillen. Bij geboorte zag je bij F4 een stijging in de jaren tachtig en negentig. Als percentage van de bevolking is de stijging minimaal. Bij sterfte zien we nu nog maar een zeer lichte stijging.

Het migratiesaldo was de aflopen 10 jaar gemiddeld precies 2% en dat was in de tien jaar t/m 2013 0,05%.

Het migratie was goed voor 16% van de bevolkingsgroei in de afgelopen 67 jaar, maar de afgelopen 30

2016

vervallen

Prognose

Vervallen

Bevolkingspiramide

Vervallen

Disclaimer Alhoewel mijn best heb gedaan om geen fouten te maken zullen ze er wel inzitten. Kleine (taal)fouten haal ik er zonder meer uit en grote fouten zal ik vermelden.

 

*) Overige correcties. Er gaat een dagelijkse stroom van gegevens van gemeenten naar het CBS. Aan het eind van het jaar blijkt er een (klein) verschil te zijn met de werkelijke bevolking. Er zijn dus meer of minder inwoners in ons land dan blijkt uit de afzonderlijke componenten. Die aantallen liepen toch aardig op in het eerste decennium van deze eeuw en vandaar dat het CBS in 2010 nog eens goed naar de stroom heeft gekeken en meer signalen van gemeentes heeft meegenomen. Sindsdien is het verschil enkele honderden en is totaal onbelangrijk.

 

Leave a Reply